بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
Dunyoga etakchilik qilishga faqat biz musulmonlar loyiqmiz
Ustoz Xolid Said
Hizb ut-Tahrir – muborak Falastin zamini matbuot bo‘limi a’zosi
Kapitalistik sistemaning zavolga yuz tutish sabablari uning o‘zida mujassam ekanini kamdan-kam odam anglaydi. Chunki shu sistema o‘zining jamiyatlar hayotida cheksiz erkinliklar va moddiy o‘zgarishlar qilish orqali katta shov-shuvli muhit yaratishga, shu orqali ko‘pchilik insonni anglash va ko‘ra bilish qobiliyatidan mahrum etishga, o‘ziga maftun qilishga muvaffaq bo‘ldi. G‘arb saqofati va uning moddiy shakllariga aldanganlar islomiy yurtlarimizda bu saqofatga da’vat qilsak, uni tatbiq etsak bo‘laveradi, dunyoning turli erlaridagi musulmonlarning qoloqligi va muammolariga echim berishga G‘arb saqofati qodirdir, deb o‘ylashdi.
Butun dunyoga yoyilgan koronavirus pandemiyasi kapitalistik tuzumning aybu nuqsonini ochib tashladi, G‘arb hazoratidagi ko‘z ilg‘amas chirkinlikni va uning qadriyatlari tizimida in qurgan buzuqlikni fosh etdi. Bu shunday bir manzarada ro‘y berdiki, hatto dunyoning yirik davlatlari ham, katta, mashhur va eng taraqqiy topgan shaharlari ham buning yuz berishini kutmagandi.
Yirik davlatlarning tibbiy materiallar uchun, hatto oddiy niqob uchun bir-biriga qarshi qaroqchilik qilishayotganiga guvoh bo‘ldik. Masalan, Amerika Germaniyaga uchun mo‘ljallangan tibbiy niqoblar partiyasini tortib oldi. Xuddi shu ishni Frantsiyaga nisbatan ham sodir etdi.
Bu davlatlarni bir-biriga nisbatan xudbinlik ko‘rsatishayotgani bizga «mening nafsim balodur, yongan o‘tga salodur» kabi maqollarni eslatdi. Evropa Ittifoqi davlatlarining o‘zlari bilan o‘zlari ovora bo‘lib, chegaralari ichida qolib ketishganini, Serbiya prezidentining yordam so‘rash haqidagi savolga javob berayotib yig‘lab yuboray deganini ko‘rdik. Bu hol chorak asrdan beri bitta shiorni mahkam ushlab kelayotgan tizimga darz etganini anglatadi.
Soxta iqtisodiyotning buzuqligiga guvoh bo‘ldik, sarmoyalar faqat ekranlarda, birja zallarida va qimmatbaho qog‘ozlarda yotqizilayotganini ko‘rdik. Bu iqtisodiyotda dunyo boyliklarining 99 foizini dunyo aholisining bir foizini tashkil qiluvchi bir hovuch kapitalistlar qo‘liga topshirib qo‘yildi. Bu iqtisodning o‘zi esa, juda zaif ekani, odamlarni etarli tovarlar bilan ta’minlay olmagani, odamlar hatto bir parcha latta uchun bir-birini o‘ldirishga borishayotgani, xizmatlar ham ehtiyoj va talablarni qondirolmayotgani… hamma-hammasi koronavirus inqirozi chog‘ida ko‘rinib qoldi. Ahvol shu darajaga etdiki, odamlar axlat titib-emak topadigan, uylarida yolg‘iz yoki qariyalar uyida yoxud kasalxonalar yo‘laklarida o‘lib qoladigan bo‘ldi.
Bugun siyosat, iqtisod, taraqqiyot va hazorat kabi barcha sohada dunyoga zo‘ravonlarcha hukmronlik qilayotgan bu yirik davlatlarning qudrati savol ostida qolmoqda. Bu inqiroz ularning tuzilmasi naqadar nosoz ekanini, ammo o‘zlari «men» deyishdan o‘zga narsani bilmasligini ko‘rsatib berdi. Chunki bu kapitalistik mustamlakachi davlatlarning hammasi dunyoga faqat shaxsiy manfaat nuqtai-nazaridan qaraydi… Ular g‘amxo‘r boshqaruvchilik shaxsiyatiga ega emas. Chunki, g‘amxo‘r boshqaruvchi dunyoni omonlik qirg‘og‘iga olib chiqish uchun o‘zidagi ba’zi narsalarni qurbon qiladi, garchi o‘zida ehtiyoj bo‘lsa-da va garchi insoniyatni boshqarish ustida ozorlarga uchrasada, o‘zini qo‘yib o‘zga insonlarni isor-ixtiyor qiladi.
Koronavirus krizisi kapitalizm sistemasining hazorat jihatidan qulayotganini ochib berdi, buni hatto oddiy insonlar ham his qila boshladi. Bu esa, Islom Ummatiga butun insoniyatning ahvoli aytib turgan ushbu savollarga javob berish vazifasini yuklaydi: Ey Islom Ummati, uyg‘onishning va qo‘zg‘olishning vaqti kelmadimi?! Qachongacha zulmatda, muhtojlik hayotida yashab, badbaxtlik olovida qovurilaveramiz?!
Ha, bugungi kunda najot topish to‘g‘risidagi savollarga javob berishga yagona loyiq tomon Islom Ummati bo‘lib turibdi. Chunki insoniyatni halokatga qulash va anarxiyadan qutqarishga ugina qodirdir. Zotan, biz haqimizda Alloh shunday xitob qilgan:
وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِّتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً
«Shuningdek, sizlarni boshqa odamlar ustida guvoh bo‘lishingiz va payg‘ambar sizlarning ustingizda guvoh bo‘lishi uchun o‘rta (adolatli) Ummat qildik» [Baqara 143]
Yana bunday, degan:
كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ
«Olamlar uchun chiqarilgan millatlarning eng yaxshisi bo‘ldingiz: ma’rufga buyurasiz, munkardan qaytarasiz va Allohga imon keltirasiz» [Oli Imron 110]
Bu xitob bandaga javobgarlikni yuklaydigan va vazifasini ado etishga undaydigan xitobdir.
Mabda-sistema jihatidan olganda, Islomning haqiqat ekani, to‘g‘riligi, inson aqlini qanoatlantirib, tabiatiga mos kelishi tarafidan unga tenglashadigan biror bir mafkura yoki tuzum yo‘q. Chunki Islom vahidir, boshqasi esa, odamzotning so‘zidir. Islom haqiqat, boshqasi sarobdir. Islom Allohning haq dinidir
فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلَالُ
«Haqdan keyin esa faqatgina yo‘ldan ozish bor, xolos» [Yunus 32]
Amaliy jihatidan esa,
وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكاً وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى
«Kim Mening eslatmamdan yuz o‘girsa, bas, albatta uning uchun tang-baxtsiz hayot bo‘lur va Biz uni qiyomat kunida ko‘r holda tiriltirurmiz» [Toha 124]
Darhaqiqat, Islom uzoq vaqt hayotda tatbiq bo‘ldi va bunga butun olam guvohdir. Ammo Islomdan oldin ham, keyin ham birorta mabda u kabi tatbiq qilinmadi. Masalan, kommunizm 70 yilga arang etdi. Kapitalizm besh asrdan beri bugungi kunimizgacha etib keldi. Islom esa, 13 asr tatbiq bo‘lib, shu vaqt mobaynida shaxs, jamiyat va davlat hayotini muvaffaqiyatli va benazir faol ravishda tartibga solib keldi. Islom qonunlari davlat ichkarisi va tashqarisida insonlarning moliya, savdo, sog‘liqni saqlash va ta’lim sohasidagi barcha muammosini hal etdi, bu borada inson insondan faqat taqvosi bilangina afzal, degan e’tiqodda, insonning millatini ham, rangini ham e’tiborga olmasdan, inson degan e’tiborda echim berdi.
Mana, koronavirus krizisi barcha yovuzliklardan Islomsiz qutulib bo‘lmasligini ochib berdi. Masalan, Amerikada chiqadigan «Newsweek» jurnalida nashr qilingan bir maqolada Nabiy ﷺning shaxsiy gigiena, karantin va epidemiyaga qarshi kurash to‘g‘risidagi ko‘rsatmalaridan iqtibos keltirgan.
Bugun butun dunyo barcha masalada bo‘shliqqa duch keldi. Butun dunyo o‘zining fikriy etakchisi va madaniy qiyofasini belgilab beradigan mafkuraviy boshliqsiz qoldi. Bugun dunyoning ishlarini unga manfaat etadigan suratda boshqaradigan, dunyo davlatlari munosabatlarini o‘zaro behuda kurashsiz tartiblashtirib beradigan, butun insoniyat harakatini uni xotirjamligini ta’minlovchi yo‘lga etaklaydigan siyosiy etakchisi yo‘q. Bu esa, Islom Ummati ayni vazifani o‘z zimmasiga olishini, javobgarlikni his etgan holda, Rosululloh ﷺning omonatlarini Alloh sevib rozi bo‘ladigan haqqi bilan ado etishini taqozo etmoqda:
وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ
«(Ey Muhammad), darhaqiqat Biz sizni barcha olamlarga faqat rahmat qilib yubordik» [Anbiyo 107]
Bugungi kunda bahs koronavirusdan so‘ng dunyoda nima bo‘ladi, degan narsada ketmoqda. Ko‘pchilik o‘zgarishsiz qolishi uchun kurashayotgan bo‘lsa, ba’zilar dunyo etakchisi sifatida chiqishga harakat qilyapti. Biz butun Islom Ummatiga, uning shaxslari, jamoalari, ulamolari, oddiy insonlari, siyosatchilari, harbiylari, akademik va talabalari, ishchi va dehqonlari, ayollar va erkaklari… hammasiga qayta da’vat yo‘llaymiz: barchangiz Allohning va’dasi va Rosuli ﷺning bashoratlari bo‘lmish Payg‘ambarlik minhoji asosidagi ikkinchi roshid Xalifalikni barpo etish orqali islomiy hayotni qayta boshlash uchun Hizb ut-Tahrir bilan harakat qiling.
Imon qalblariga mustahkam o‘rnashmagan imoni zaif kimsalarga bunday deymiz: Mana, dunyoning mag‘ribiyu mashriqidagi barcha davlatlarning barcha texnika va imkoniyatlarga ega bo‘la turib, Alloh yaratgan bir mavjudotga qarshi kurashda zaiflik qilishganiga o‘zingiz guvoh bo‘ldingiz. Shunday ekan, bu kuchli davlatlardan qo‘rqib, uyg‘onish va qo‘zg‘alishdan bosh tortmang, chunki sizga qarshi turish ularning qo‘llaridan kelmaydi.
Ayrim kimsalar bizni
غَرَّ هَؤُلَاءِ دِينُهُمْ
«Ularni dinlari mag‘rur qilib yubordi» [Anfol 49 ]
axir, biz dunyoning yirik davlatlari oldida hech kimmiz, qayoqdan ham biz ularning dunyo etakchiligini talashib kurashishlarida ishtirok eta olardik, deydiganlar bor. Mening ularga aytar so‘zim shuki, ey birodarlar, Madinadagi mish-mish tarqatib yurganlarga o‘xshab qolmang, istasangiz, Rum surasini o‘qing, u erda o‘sha paytdagi dunyoning eng yirik davlatlari-Fors va Rumliklar o‘rtasidagi kurash haqida hikoya qilingan. O‘shanda Abu Bakr roziyallohu anhu ushbu munosabatlarga qiziqib qoladi va xalqaro siyosatni o‘qib-o‘rganadi. Vaholanki, musulmonlar soni barmoq bilan sanarli edi, xolos. Nabiy ﷺ Abu Bakrni shunga shijoatlantirdilar, Qur’on kelib, ushbu fikrni qo‘lladi. Rosululloh ﷺ o‘zlariga ham, ashobi kirom roziyallohu anhulariga ham dunyoning yangi etakchilari, deb qaradilar va ashoblarini shunga targ‘ib qildilar. Ularni aqliya va nafsiyalarini tayyorlab, islomiy shaxslarga aylantirdilar, dunyoda birinchi davlat bo‘lishi istalayotgan davlatning rahbarlari sifatida tayyorladilar. Haqiqatda ham, Alloh Taoloning fazl-marhamati bo‘lib, Alloh, Rosuli va mo‘minlarning bashorati ro‘yobga chiqdi:
وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ
«O‘sha kunda mo‘minlar Allohning nusrati sababli shodlanurlar. (Alloh) O‘zi xohlagan kishiga nusrat berur. U qudrat va rahm-shafqat egasidir» [Rum 4-5]
Natijada biz dunyoning xo‘jayinlariga aylandik, etakchisi va namunasi bo‘ldik, ezgulikni o‘zimiz uchun qizg‘anmay, uni butun dunyoga ulashdik, birimiz ikkinchimiz yashasin uchun halok bo‘ldik, dinimizni himoya qildik, shiorimiz bunday edi: «Alloh bizni odamlarni odamlarga sig‘inishdan odamlar Robbisiga ibodat qilishga, bu dunyo torligidan oxirat kengligiga, dinlar zulmidan Islom adolatiga olib chiqishimiz uchun yubordi». Mana shu bizning da’vatimiz, risolamiz va qo‘limizdagi loyihamizdir. Istaymizki, Ummat qo‘limizdagi loyihani olib, bizga yordam berib, birgalikda ushbu va’dani ro‘yobga chiqarsak:
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً
«Alloh sizlardan imon keltirgan va yaxshi amallar qilgan zotlarga xuddi ilgari o‘tgan zotlarni xalifa qilganidek ularni ham er yuzida xalifa qilishni va ular uchun O‘zi rozi bo‘lgan (Islom) dinini g‘olib-mustahkam qilishni hamda ularning (ahvolini) xavfu-xatarlaridan so‘ng tinchlik-xotirjamlikka aylantirib qo‘yishni va’da qildi» [Nur 55]
Zotan dunyoga etakchilik qilishga biz loyiqmiz.
Roya gazetasining 2020 yil 15 aprel chorshanba kungi 282-sonidan