Malay hokimlarning qoʻzgʻolonlarga qarshi birlashishi ularni toʻxtata olmaydi
Ustoz Ahmad Xutvoniy
Kimda kim malay hokimlar turli aldov va odamlar irodasini sindirishga qaratilgan chalgʻitishlar orqali xalq qoʻzgʻolonini toʻxtata oladi, deb oʻylasa xato qiladi. Bu iflos uslublar hokim toʻdaning fitnalarini anglagan, oʻyinlarini fosh qilgan va ularning yolgʻon-yaltiroq vaʼdalariga ishonchini yoʻqotgan koʻcha toʻlqinini toʻtata olmaydi.
Masalan, bu chap berish uslublari oxirgi qoʻzgʻolonlar roʻy bergan Sudan va Jazoirda fosh boʻldi va sharmandalikka uchradi. Bu uslublarni tadbir qilgan kishilar ularning ortidan koʻzlagan iflos maqsadlarini amalga oshira olmadi. Ularning siyqasi chiqqan uslublari muvaffaqiyatsizlikka uchradi hamda ularning iflos niyatlari va arzimas intilishlarini fosh qildi.
Masalan, Sudanda Bashir qoʻzgʻolonlarni bostirish uchun eski uslublarini ishga soldi. Yaʼni, hukumat va ayrim basharalarni oʻzgartirish orqali yangi hukumatni tayinlash, favqulodda holat eʼlon qilish, saltanatning turli sohalariga oʻziga malay harbiylarni tayinlash, islohotlar haqida yangi va soxta vaʼdalar berish, vaziyat tinchlangach unga yana boshqaruv huquqini beradigan konstitutsion oʻzgartirishlar qilish kabi uslublarni ishga soldi.
Jazoirda esa, Buteflika mumiyosiga oʻranib olgan hukumat yetakchilari Sudandagiga oʻxshash qarorlar qabul qildi. Masalan, yangi bosh vazir tayinlash, saylovlarni toʻxtatish, Buteflikaning beshinchi muddatdan voz kechishi, konstitutsiyaning ayrim moddalarini oʻzgartirish uchun eski basharalar raisligida siyosiy anjuman tashkil qilish, namoyishlarni pasaytirish va xalq harakatini oʻchirish uchun bir yil ichida Buteflikasiz yangi saylovlarni oʻtkazish kabi ishlar shular jumlasidandir.
Lekin qancha uslublar qoʻllashmasin namoyishlar toʻxtamadi. Shuningdek, na Jazoir va na Sudanda xalq qoʻzgʻolonlari tinchimadi. Xalq harakatining talablari kundan kunga koʻpayib bormoqda. Shiorlar nafaqat cheklangan iqtisodiy talablar, balki rejimni qulatish haqida yangray boshladi.
Oʻtgan jumʼa Jazoirdagi yurishlarda yangi shiorlar koʻtarildi. Ular: “Muddatning uzaytirilishiga oʻrin yoʻq”, “Ey Buteflika sen uchun bir daqiqa ham muhlat yoʻq”, “Ajnabiy aralashuvga yoʻl yoʻq”, “Islomiy davlatni xohlaymiz” kabi shiorlar boʻldi.
Odamlar qoʻrquvni unutdi va xalq gʻazabi vulqondek portladi. Na Sudan va na Jazoirda davlat koʻchani tinchita olmadi. Anʼanaviy muxolafat esa, qoʻzgʻolonchilar ichiga kira olmadi. Ikki mamlakat siyosiy va fikriy kurashdan iborat yangi bosqichga kirdi. Islomiy yurtlarni titratadigan yangi qoʻzgʻolonlar toʻlqini koʻrina boshladi.
Islomiy yurtlardagi siyosiy ufq boshi berk koʻchaga kirib qolishi mukammal siyosiy oʻzgartirish amaliyotini boshlash uchun eshiklarni ochib beradi. Bu esa, shubhasiz Ummatni qutqaradigan, yuksaltiradigan va uygʻotadigan Paygʻambarlik minhoji asosidagi roshid Xalifalikni tiklash bilan yakunlanadi.
Mustamlakachilarning malaylari boʻlmish togʻut hokimlar ahamiyatga molik biror islohiy rolni bajara olmadi. Ular shuningdek, Ummat dushmanlariga qarshi qaratilgan oddiy yordamlarni ham amalga oshira olmadi. Ular inson huquqlari va qadriyatlari borasida muvaffaqiyatsizlikka uchradi va dushman, kofir davlatlar rejalari asosida harakat qilishdi. Shuningdek, ular terrorizm bahonasida Islomga qarshi kurashga aralashishdi. Bularning barchasi qoʻzgʻolonlarning yanada kuchayishi va alanga olishiga hamda haqiqiy oʻzgartirish sari ishonch bilan yurishiga turtki boʻldi.
Bugun islomiy yurtlar Gʻarb saqofatidan taʼsirlangan kishilarning muvaffaqiyatsiz milliy va vatanparvarlik yoʻlining oxiriga yetib keldi. Islomiy yurtlar qayta uygʻonish yoʻliga yurishi vaqti keldi. Bu yurtlar Usmoniy davlat qulatilganidan soʻng yuz yil mobaynida turli fikriy va siyosiy andozalarni tajribadan oʻtkazdi. Lekin ulardan faqat vayronalik, falokat va halokat qoldi. Shuning uchun islomiy yurtlar oʻzining Islomi, imoni, issiq boshpanasi va sof bulogʻiga qaytishi vaqti keldi.
Islomiy yurtlar Islom boshqaruviga, Islom davlatiga hamda Ummatni shon, sharaf va yuksaklik choʻqqisiga koʻtaradigan Paygʻambarlik minhoji asosidagi roshid Xalifalikka qaytish orqali oʻzligi va ildiziga qaytajak.
Roya gazetasi saytidan olindi