Angela Merkel ilk bor rasmiy safar bilan Qirgʻizistonga keladi
Prezident apparati matbuot xizmatining xabar qilishicha, Germaniya kantsleri Angela Merkel 13-14 iyul kunlari prezident Atambayev taklifi bilan Qirgʻiziston-Germaniya munosabatlarini muhokama qilish uchun keladi.
Kantsler shuningdek parlament spireki Chinibay Tursunbekov boshchiligidagi parlament delegatsiyasi hamda fuqarolik jamiyati vakillari va muftiy Maqsad xoji Toʻqtamishev bilan uchrashadi.
“Tashrif doirasida federal kantsler Angela Merkel va Almazbek Atambayev bundan keyin Qirgʻiziston va Germaniya oʻrtasida hamkorlikni kengaytirish kelajaklari va ahvoliga doir keng masalalarni muhokama qilishadi. Yetakchilar shuningdek xalqaro va hududiy kun tartibidagi aktual masalalar boʻyicha fikr almashishadi”, — deyiladi matbuot xizmati xabarida.
Muzokaralar yakuni boʻyicha Merkel va Atambayev birgalikdagi matbuot-anjumanini oʻtkazishadi.
Merkel shu yilda Bishkekka kelayotgan ikkinchi yuqori lavozimli nemis siyosatchisi boʻladi. 2016 yil martida Qirgʻizistonga tashqi ishlar ministri va Yevropadagi xavfsizlik va xamkorlik tashkilotining amaldagi prezidenti Frank-Valter Shtaynmayyer kelgan.
U Atambayev bilan hamkorlik va Markaziy Osiyodagi hududiy havfsizlik hamda terrorchilikka qarshi kurash masalasini muhokama qilgan.
Qirgʻiziston prezidenti Almazbek Atambayev davlat rahbari sifatida Germaniyaga ilk bor 2012 yilning 11 dekabrida borgan. Oʻshanda u Germaniya prezidenti Yoaxim Gauk bilan birga savdo-iqtisodiy hamkorlik va Qirgʻizistonda demokratiyani rivojlantirish masalalarini muhokama qilgan.
Turkiston:
Yuqoridagi tashrifdan Qirgʻiz musulmonlarini qiziqtirayotgan joyi Merkel xonimning bizning muftiyimiz Toktomishevda qanday ishi bor ekanligida.
Germaniya oxirgi yillarda Yevropadagi AQShning ochiq va ishonchli hamkori boʻlib qoldi. U shuningdek, yangidan tuzilishi kutilayotgan xalqaro siyosiy kelishuvlarda yetakchi davlatlar safidan oʻrin olishni maqsad qilayapti. Shundan kelib chiqib ayta olamizki, Merkel AQSh yetaklab kelayotgan Gʻarb olamining manfaatlari asosida olib borilayotgan loihalarni Qirgʻiz hukumati tomonidan qay darajada himoya qilinayotganini ham tekshirib ketadi.
Merkel oʻz tashrif dasturini joriy qilganida faqat hukumat rahbarlari va nodavlat tashkilotlari bilan uchrashishi haqida aytilgan edi. Uning Qirgʻiziston muftiysi bilan uchrashuvi prizident tomonidan ilgari surildi. Bu ochiq siyosiy populistik, saylov oldi harakatlardan biridir.
Germaniya kanslerining Muftiy bilan muhokama qiladigan ishi bolishi mumkin emas. Muftiy hatto olamiy diniy ekspert yoki tahlilchi yoki siyosatchi ham emas. U boru yoʻgʻi kichik bir mamlakatning qoʻl ostida xizmat koʻrsatib turgan diniy arbobdir. Demak Merkel Muftiyimizni oʻziga qarashli demokratiya daʼvatchilari boʻlgan, baʼzilari aygʻoqchilardan iborat nodavlat tashkilot vakillarining biri deb eʼtibor qilyapti. Chunki oxirgi vaqtlarda muftiyotning organ xodimlari bilan uyalmay ochiq hamkorlik qilib borishi hammamizda ham, Merkelnikidek shubhalar paydo qila boshlayapti.
“Iymon” fondi orqali olib borilayotgan agitatsiyaviy loiha harakati biroz susayib borayotgani sezila boshladi. Bu loiha Islom va musulmonlarga asosiy zarba berishidan avval, hukumatga muhit tayorlab berish uchun ishlab chiqilgan edi. Loihaning maqsadi musulmonlarni ichiga kirib borish orqali ularni bir necha boʻlaklarga boʻlib yuborish. Soʻng ular ichidan oʻzlari uchun vafo qilgan bir guruhni sotib olib, ularga mamlakat boʻylab turistik va boshqa manfaatlar yaratib berish bilan, Haj va umraga keng yoʻl ochib berib, shuningdek stependiyalar ajratib berish bilan, hukumatga musulmonlardan iborat yollanma xizmatchilar armiyasini paydo qilib berish edi. Ramazon hayit namozidagi ixtilof shu loiha asosida olib borilgan ishlarning natijasini tekshirib koʻrish edi. Yaʼni, “Qirgʻiziston musulmonlari, hukumat ularni haromga buyursa ham bajarishga tayyor boʻlishdimi yoki yoʻqmi?”, shuni bilish edi.
Hayitdagi ixtiloflar shuni koʻrsatdiki, Muftiyot boshchilik qilgan hukumatning aygʻoqchilar armiyasi kutilgan natijalarni koʻrsata olmadi. Yaʼni, ummatning asosiy qismi Allohga osiy boʻlishdan qoʻrqib, ularga ergashmadi. Muftiyning obroʻyi toʻkilib ketdi. Prizident vaziyatdan foydalanib, Muftiy hazratlarini Merkel xonim bilan qoʻl ushlatib koʻrishtirib, uning obroʻyini koʻtarib qoʻymoqchi.
Bu, ilmoniy dunyoqarash bilan qaraganda balki shundaydir. Lekin, islomiy dunyoqarash bilan qaraganimizda unday emas. Birinchidan, Islom ayol kishini mamlakat rahbari deb tan olmaydi. Ikkinchidan musulmon odam kofirlarning yetakchisini oʻzi uchun obroʻy keltirishi mumkin boʻlgan yoki musulmonlarning manfaati uchun biror maslahat berishi mumkin boʻlgan maslahatchi deb ham bilmaydi. Muftiyimiz diniy figurami yoki ilmoniymi? Yoki Qirgʻizistonda hammasi aralashib ketdimi?