AQSh prezidenti Barak Obama uzoq yillar davom etishi bashorat qilingan IShIDga qarshi jangning hozirda sakkizinchi oyida ekanligiga ishora qilar ekan, sunniy qabilalarni ham bu jangga tortish lozimligini ta’kidladi.
“Sunniy mintaqalarda faqat harbiy mashqdan o’tkazish ishlari bilan cheklanib qolmay, IShIDga qarshi jang qilish majburiyatini ham kuchaytirishimiz lozim. Bundan tashqari sunniy qabilalarning hozirgi holatlarini yana ham faol holatga aylantirishimiz darkor”, dedi AQSh prezidenti Barak Obama.
AQSh prezidenti o’tmishda o’tgan xatolar takrorlanishini istamasligini bildirdi. Uning ta’kidlashicha, bugungi kunda muammo AQSh o’z harbiylarini Iroqqa yuborish yoki yubormasligi emas, balki asosiy muammo Iroqning nazoratdan chetda qolgan mintaqalarini idora qilishda va IShIDni mag’lubiyatga uchratishda ta’siri bo’lgan sheriklarni qanday topishdir.
“Bu erda o’rnak olish kerak bo’lgan muhim dars shuki, agar iroqliklarning o’zlari mamlakatni boshqarish uchun kerak bo’lgan siyosiy kelishuvni istamas ekan hamda mamlakat xavfsizligi uchun jang qilishga intilmas ekan, biz buni ularning nomidan bajara olmaymiz”, dedi u.
Oq uy so’zchisi Josh Irnest ham Obama idorasi AQSh askarlarining jangga safarbar qilinishiga hozir ham qarshi ekanligini bildirdi. Ernestning ochiqlashicha, Iroq va Suriyadagi kuchlarning imkoniyatlari kuchaytirilishiga doir strotegiya davom etadi.
Turkiston:
AQSh, shu kunga qadar, birorta o’zi bilan xamkorlik qilgan islomiy uyushmalarni, o’z oldilariga qo’ygan maqsadlariga erishishlariga imkon bergan emas. U islomiy jamo’alarni boshi berk ko’chalarga olib kirib olib, o’z manfaatlari tomon yurishlari uchun, ularga xar tomonlama bosim bera boshlaydi.
Yuqoridagi IShID nomi bilan tanilgan jangarilar tashkilotini xam, G’arb matbuoti va internet tarmoqlari vositasida, butun dunyo musulmonlari va g’oyrimusulmonlari oldida, insoniyatga nisbatan qonxo’r va islomni noto’g’ri talqin qilib olgan adashgan gurux qilib tanitib oldi. Buning bilan AQSh, dunyoga IShIDni musulmonlar qabul qilmaydigan, kofirlar xadiksiraydigan shaxsiyat qilib tanitib oldi. Maqsadi, IShID bilan bir qator davlatlarni qo’rqitib, o’z manfaatlarini ro”yobga chiqarayotgan vaqtida, musulmonlar uni o’z ta’sirlari ostiga torib olishlarini oldini olish edi. Shuning uchun IShIDni “takfir” tushunchasi asosida ilgari surib, Islom yurtlaridagi barcha islomiy mazxab vakillari bilan o’rtalarini buzib yubordi. Musulmonlar yashaydigan davlatlar xukumatlari, ichki va tashqi xarbiy kuch strukturalari, xamda butun davlat aparaturasiga nisbatan takfir tushunchasi asosida muomila qilish bilan, IShIDchilar xozirda kengayish imkoniyati deyarli yo’qqa chiqarib olishdi. Ular shu kunga kelib, AQShdan boshqa xech kim qo’llamaydigan balki nafratlanadigan bir tashkilotga aylanib qolishdi.
U xatto kufr olamini, boshqa islomiy jamo’alar singari Islom va Musulmonlarni o’z atrofida birlashtirib, ular uchun biror bir kutilmagan muammo paydo qila olishi mumkinligi bilan xam qo’rqita olmaydigan bir nomi islomiy jamo’a bo’lib qolishdi. Chunki uni birorta islomiy xarakat xozirgi noto’g’ri mafkurasi bilan qo’llamasligini AQSh xam juda yaxshi biladi. Chunki bu buzuq mafkura asosidagi programma, mazxablarni sekin asta yo’qotib yuborish asosiga qurilgan bo’lib, islomiy oliygoxlarda kufr sistemasining litsenziyalari bilan va ularning nazorati ostida bir necha o’n yillar mobaynida ta’lim berib kelinadi. Usuli fiqx ilmini noto’g’ri tushunadigan olimlar armiyasini paydo qilib olmasdan ilgari, dunyo IShIDning “takfir” asosidagi buzuq tushunchalarini qabul qilmas edi. Shuning uchun IShID xozirda Islom va Musulmonlar nomi bilan, ularning manfaatlaridan kelib chiqib biror bir amaliyot o’tkaza olmaydigan tashkilotga aylanib qoldi. Musulmonlar uning xar bir xarakatiga shubxa bilan qaraydigan bo’lib qolishdi.
Endi, AQSh IShID tashkilotiga qarshi, boshqa islomiy qarshilik xarakatlari izlamoqda. Bu xuddi, xayvonlar jangi uchun bittasiga qarshi munosib boshqa bir raqib izlayotgan xavasmandning xarakatini eslatadi.
AQSh Islom mafkurasidan qattiq qo’rqadi. Kapitalistik tuzumining asosi bo’lgan demokratiya mafkurasi, islomiy o’lkalarda deyarli inqirozga yuz tutdi. Endi kufr sistemasi, shu inqirozini yashirish maqsadida, musulmonlar yurtlarida birodarkushlik urushlari uyushtirishga qattiq e’tibor qarata boshladi. Bu urushda kufr xarbiylarining bevosita ishtirok etishlari, Musulmonlarni Islom mafkurasi atrofida ularga qarshi birlashtirib yuborishidan qo’rqishadi. Shuning uchun ular, Musulmonlarni siyosiy zaif xolatida ushlab turishga qattiq axamiyat qaratishadi. Negaki siyosiy zaiflik, o’z qo’llarimizdagi ulkan qudratlarimizdan o’z manfaatimiz uchun foydalana olmaydigan vaziyatlarni paydo qiladi. Masalan ulkan neft zaxiralari qo’limizda bo’la turib, yurtlarimizda energetika tanqislik muammolari mavjud. Bundan xam yomonrog’i, o’sha qo’l ostimizdagi mavjud quvvatlarimizni kufr sistemasi, bir birlarimizga qarshi yo’naltirib yuborishayotganlarida. Suriya, Yaman, Afg’oniston, Liviya, Livan, Tojikiston, Iroq va xokazo yurtlardagi bo’lib o’tgan va davom etayotgan xodisalar bunga misol bo’la oladi.
Naxotki, yuqoridagi shuncha voqe’alar bo’lib o’tayotganini ko’ra turib, AQShning da’vatiga labbay deb javob beruvchi Musulmonlar topilaverishsa.