Erdog‘an: “Asad bilan aloqalar uzilganidan qayg‘udamiz”
Turkiya prezidenti Rajab Tayyib Erdog‘an “CNN International” telekanaliga bergan intervyusida Suriya prezidenti Bashar Asad bilan oilaviy munosabatlari yaxshi bo‘lganini, keyinchalik bu yaqin aloqalar uzilib qolgani uni qayg‘uga solganini ma’lum qildi. Prezident Erdog‘anning saylov haqidagi va kun tartibiga oid savollarga bergan javoblari asosiy axborot vositalari orqali efirga uzatilgan bo‘lsa-da, biroq Asad haqidagi fikrlari efirga uzatilmadi. Turkiya aloqa boshqarmasining rasmiy veb-saytida e’lon qilingan intervyuning to‘liq matnida jurnalistning “Bashar Asad bilan munosabatlarni qayta tiklash masalasi kun tartibida bormi?”, degan savoliga prezident Erdog‘anning quyidagicha javob berganini ko‘rish mumkin: “Men bu masala bo‘yicha bir qancha bayonotlar berdim. Asad oilasi bilan yaqinligimiz bor edi. Oilaviy tarzda uchrashib turar edik. Afsuski, keyinchalik sodir bo‘lgan voqealar tufayli yaqin munosabatlarimizda uzilish bo‘ldi. Bu uzilish bizni ham qayg‘uga soldi. So‘ngi paytlarda janob Putin bilan do‘stligimiz tufayli bu eshikni qayta ochishimiz mumkinligi haqida bosh qotirdik. So‘ng “Biz barcha masalalarda, ayniqsa Suriya shimolidagi terrorizmga qarshi kurashda birdam bo‘lishimiz kerak. Agar bunga erisha olsak, bu yerda (Asad bilan) munosabatlarni qayta tiklashga hech qanday to‘siq ko‘rmayapmiz”, degan xulosaga keldik”.
Izoh: Shu paytgacha Rossiya, Turkiya, Eron davlatlaridan tashkil topgan “Ostona uchligi” bundan buyon Suriya rejimini ham o‘z ichiga olgan holda, “Ostona to‘rtligi”ga aylanishi kutilmoqda. Bu haqida Rossiya Tashqi ishlar vazirining o‘rinbosari Mixail Bogdanov Tatariston Respublikasining poytaxti Qozon shahrida bo‘lib o‘tgan “Rossiya-Islom dunyosi, Qozon forumi”da so‘zlagan nutqida aytib o‘tdi.
Ostona to‘rtligining yig‘ilishi yakunida prezident Erdogan bilan qotil Asad o‘rtasida uchrashuv o‘tkazilishi rejalashtirilgan. Ammo buning uchun Turkiyadagi saylovlar yakunlanishi kerak. Chunki Turkiyadagi musulmon xalqning qarshi munosabatlarini hisobga olmasa bo‘lmaydi. Shuning uchun ikki prezident uchrashuvi Turkiyadagi saylovdan keyinga belgilangan.
Bu ishlar AQSH boshchiligida olib borilayotgan “BMTning 2254-sonli qarori asosida Asad rejimini qonuniylashtirish” siyosati doirasida amalga oshirilmoqda. Ya’ni Hofiz Asad davridan beri AQSHning mintaqadagi xizmatkori bo‘lgan Asad rejimini saqlab qolish uchun Vashington, parda ortidan siyosat olib bormoqda.
Suriya xalqi qo‘llab quvvatlamaydigan qotil Asad rejimiga qonuniylik tusini berish uchun mintaqadagi davlatlarning barchasi birdek harakatga kelishi buyruq bir joydan bo‘lganini ko‘rsatib turibdi. Bu davlatchalar AQSHdan buyruq kelishi bilanoq “Isroil” bilan normallashish kelishuvlariga sho‘ng‘ib ketganidek, hozirda ham Saudiya Arabistoni, Turkiya, Misr va Iroq kabi AQSHning so‘zidan chiqmaydigan mintaqadagi “do‘stlari” va “ittifoqdoshlari” Asadni qonuniylashtirishda jiddiy harakatga kirishib ketdi. Ayniqsa Arab davlatlari Ligasi bu o‘rinda jonbozlik ko‘rsatmoqda. Bu Liga 2011 yilda boshlangan qirg‘inlar tufayli a’zoligi to‘xtatilgan Asad rejimini turli bahonalar bilan qayta o‘ziga qo‘shib oldi. Liganing Bosh kotibi Ahmad Abul G‘ayt Suriyaning Ligaga qaytishini “Suriya Arab davlatlari Ligasiga asos solgan 7 davlatdan biri” ekanligi bilan oqladi.
Bu bilan o‘zlarini qo‘zg‘olonchilar tarafdori qilib ko‘rsatgan davlatlarning maskalari birma-bir tusha boshladi. Saudiya Arabistonining Jidda shahrida bo‘lib o‘tgan Arab davlatlari Ligasining 32-sammitida, xuddi Suriyada 12 yildan buyon hech narsa bo‘lmagandek, Bashar Asad ham ishtirok etdi. Asadni ag‘darishni maqsad qilgan muxolif guruhlarni yillar davomida qurol-yarog‘ va boshqa har xil yordamlar bilan ta’minlab kelgan arab davlatlari rahbarlari bilan Asad qo‘l berib ko‘rishdi va bir stolda atrofida o‘tirdi. Saudiya Arabistonining valiahd shahzodasi Muhammad bin Salmon suratga tushishdan oldin Asadni quchoqlab olgani diqqatga sazovor bo‘ldi.
Mana sizga G‘arb tarafidan Islomiy o‘lkalarning boshiga o‘tqazib qo‘yilgan razil hukmdorlarning va mustamlakachilik loyihasiga xizmat qilishdan boshqasini bilmaydigan Arab davlatlari Ligasining ahvoli. Xiyonatni sadoqat, kufrga malaylikni do‘stona aloqalar deb talqin qilishga urinib kelgan bu malay hukmdorlarni maydondan supurib tashlash va bularning o‘rniga Allohning shariatini ijro qidadigan bitta Xalifani tiklash vaqti keldi. Chunki bitta Xalifa butun dunyodagi musulmonlarni birlashtiradi, Islom lashkarini ayoqqa turg‘izib, xoinlar va jinoyatchilardan intiqom oladi. Shunday ekan, oxiratga yorug‘ yuz bilan borishni istagan har bir musulmon Xalifalik davlatini tiklash uchun o‘z hissasini qo‘shmog‘i lozim.
Zohid Zargar