Roshid Gʻannushiy : Siz xafa boʻlmang, hammasi yaxshi boʻladi
24 fevral kuni Germaniyaning Bonn shahrida, Tunisning Germaniyadagi maʼrifat Markazi tashabbusi bilan “Demokratiya nizomining Islom olamidagi tatbiq tajribalari” nomli konferentsiya boʻlib oʻtdi.
Konfrentsiyada germaniyalik va Yaqin Sharqdan kelgan siyosatchilar va mutaxassislar ishtirok etdi. Konfrentsiyada Tunisdagi Nahza partiyasining rahbari Roshid Gʻannushiy nutq soʻzladi. Uning taʼkidlashicha, insonparvarlik va erkin fikr bildirish musulmon xalqi uchun oʻta zarurdir.
“Ayni paytda Tunis tajribasi va umuman olganda Tunisdagi Nahza partiyasining faoliyati zamon mutaxassislari va siyosatchilarining diqqat markazida turibdi. Zero, “Arab bahori” asoratidan aynan Tunis chiqar yoʻlni paydo kildi. Sobiq diktator Ben Aliy 30 yil mobaynida urugʻ-aymogʻi bilan lavozimga mahkam yopishib olgan edi. Uning mamlakatdan qochib ketishi ortidan, parlamentlik saylovi amalga oshirildi va haqiqiy halq boshqaruvi qaror topdi” – dedi Roshid Gʻannushiy.
“Islomiy qadriyatlar demokratiya nizomlariga zid, degan fikr Islom va Musulmonlarga nisbatan eng katta tuhmat hisoblanadi”- deya qoʻshicha qildi Gʻannushiy.
Ayni konfrentsiyada Tojikistondagi Nahza partiyasining raxbari Muxiddin Kabiriyning bevosita ishtiroki ham eʼtiborga molikdir.
Muhiddin Kabiriy oʻz nutqida Tunis tajribasini Islom olamidagi eng nodir va juda foydali, deya baholadi. Uning eʼtirof qilishicha, Roshid Gʻannushiyning fikriy maktabining roli muvaffaqiyatning asosiy omilidir.
“Koʻp holatlarda milliyatchi shaxsiyalarning andisha va fikrlari siyosiy raqobatlar qurboniga aylanadi. Tojik xalqning tajribasi birdamlik uchun muhim omil boʻlishga yaroqli edi. Ammo Tojikiston rahbariyatining milliy koʻzqarashi yuqligi sabab, birdamlik kelishuvlari xalqaro anjumanlarda bir tarix sifatida tilga olinadigan boʻldi. Haqiqatan Tojik hukumati kelishuvni buzib, katta xatoga yoʻl qoʻydi. Holbuki Tunis hukumati va millati oʻz tajribasini siyosiy va saqofiy boylik sifatida olamga eʼlon kilyapti. Tunis bu tajribani kelajak avlodga buyuk meros sifatida qoldirishi shart va biror kimsa bu yutuqga raxna solishiga yoʻl qoʻyilmasligi lozim. Bundan avval men Turkiya va Malayziya davlatlarini ibrat qatorida koʻrar edim. Endilikda fikrim tubdan oʻzgardi. Haqiqiy muvaffaqiyatli tajriba aynan tunisliklarda ekan. Zero Tunis islomiy partiyalari hukumat bilan milliy va ustuvor kelishuvlarga erisha oldi”, dedi Kabiriy.
“Tojik hukumati tinchlik bitimlariga xiyonat kildi, natijada Tojikiston davlati umidbaxsh demokratik davlatlar katoridan joy ololmadi, aksincha eng qoloq davlatlar sirasiga kirdi”- deya qoʻshimcha kildi Kabiriy.
Muhiddin Kabiriyning soʻzi oxiriga yetganda, Roshid Gʻannushiy bu haqida oʻz fikr-mulohazalarini bildirdi, “Biz hijratga chiqib, yuzlagan aʼzolarimiz qamoqqa olinganda, koʻpchilik bizni magʻlub, harakatlarimizni esa toʻxtatilgan deb oʻylashdi. Hatto baʼzi aʼzolarimiz umidsizlikdan vatanga kaytib ketishdi. Biz ularga nisbatan xech narsa demadik, balki oʻzimizni uzoq muddatli jiddiy kurashga tayyorlay boshladik. 20 yillik hijrat oson ish emas. Koʻpchilik umidsizlikka tushib qolgan edi. Mening fikrimcha, Sizning millatingiz ham bir kun kelib gʻolib boʻladi. Bu hayot qonunidir. Birorta diktator oxirigacha mansab kursisida qolmagan va sizning prezidentingiz ham oʻz lavozimida abadiy emas. Ben Aliy ham oʻzini doimiy deb bilardi, ammo bugungi kunda biz u tomondan oʻgʻirlangan milliardlagan dollar mablagʻlarni kaytarib olish ustida ish olib boryapmiz. Bu narsaga 10 yil ilgari kim ham ishonardi deysiz?”.
Majlisda shu jumladan nasroniy – demokratik partiya vakili va Tunis sobiq tashqi ishlar vaziri Abdusalom Rafiq ham nutq soʻzladi. Anjuman soʻngida ikki hizb rahbarlari oʻrtasida muloqot boʻlib oʻtdi.
Izoh:
Koshkiydi, shu kabi konferentsiyalar Ummatga foyda keltirsa! Bu narsalar koʻzboʻyamachlikdan oʻzga narsa emas. Eng achinarlisi, kufr sistemasi diniy ulamolar vositasida Musulmonlarning eʼtiqodi va his-tuygʻulari bilan oʻynashmoqda. Garchi ulamolar va peshvolar Din bilan kufr nizomini qorishtirmoqchi boʻlsalar ham, ularning bu hiylasi uzoqqa bormaydi. Ammo bu davr mobaynida oddiy xalq vakillari va iymon-eʼtiqodli insonlar aldanganligi bois aziyat chekishlari muqarrar.
Yaqin tarixdan misol keltirsak, Islom Karimov davrida, aniqrogʻi prezidendlik lavozimini yangi egallagan paytda goʻyoki islomiy guruhlar bilan yaxshi aloqalarni yoʻlga qoʻygan edi. Masjid madarasalar qayta tiklanib, obod qilindi, Qurʼon oʻqitish uchun keng imkoniyatlar paydo boʻldi. Biroq har kanday diniy idora, masjidu madrasa hukumat buyrugʻi asosida ish olib borardi. Ammo keyinchalik aynan baʼzi bir xoin ulamolar qoʻli bilan diniy mafkuraga zarba berildi. Va hali hanuzgacha bu hol davom etmoqda.
Qoʻshni Tojikistonda ham ahvol shunday. 90- yillar boshlarida, goʻyoki Shariatga chanqoq xalqning talabini qondirish niyatida 2 oyga yaqin Islom qadriyatlariga keng imtiyozlar berildi. Ammo bu hol uzoqqa choʻzilmadi.
Xabarlarda kelishicha, ayni paytda Qirgʻiziston ham shu yoʻldan boryapti. Masjid- madrasalarga keng imkoniyat yaratilib berilgan. 3 yil ilgari diniy taʼlim berish kattiq nazorat ostiga olingan boʻlsa, endilikda deyarli madrasaning har bir bitiruvchi xotin-qizlariga taʼlim berish huquqi berilyapti.
Oʻtgan haftada Qirgʻiziston “Mutakallim” musulmon xotin-qizlar markazining rahbari Jamal Frontbek qizi Oʻsh viloyatida boʻlib, diniy taʼlim berish jarayoni bilan tanishib chiqdi. U hukumat tarafidan berilgan vazifalarni zikr qilish bilan birga, taʼlimga qattiq eʼtibor berilayotganini ham eslatib oʻtdi.
Demak, kufr sistemasi avval hijobga karshi kurashdi, ammo yaxshi natijaga erishmadi. Soʻng oʻsmir yoshlarni Juma namozidan toʻsdi, biroq oʻspirinlar darslardan qochib masjidlarga borishlari kuzatilmoqda. Bu narsa ham foyda bermagach, oʻzimizdan boʻlgan diniy arboblar yordamida, “Moʻʼtadil Islom” gʻoyasini ilgari surmoqda. Ayni damda barcha diniy taʼlimgohlarda “Moʻʼtadil Islom”ga targʻibot ketmoqda. Yaʼni, Islomning mavjud siyosatga zid boʻlmagan arkonlari (Qurʼon oʻqitish, roʻza, namoz, haj, hijob) bilan demokratik kufr sistemasiga yamoq solinmoqda.
Demokratiya kufr nizomidir, uning Islomdek pokiza dinga hech qanday aloqasi yuk. Agar ming yil oʻtsa hamki, bu ikki qarama-karshi mabdalar oʻrtasiga uygʻunlikni vujudga keltirish amri maholdir. Agar voqelikda demokratik Islomni koʻrsangiz, bilingki bu Islom emas, bu Ilohiy Shariatni tahqirlash va masxaralash, demakdir.
Demokratiya – mutlaq ozodlikdir. Boshqacha qilib aytganda, Xudo bizni yaratdi-yu, ammo hayotimizga aralashishga haqqi yuq deganidir, (Astagʻfirulloh). Demokratiya – kim nimani xohlasa qilaversin, banda oʻz gʻariza va uzviy ehtiyojlarini istagan yoʻli bilan qondirishi mumkin, degan maʼnoni anglatadi.
Ammo Islom esa, taslim boʻlish demakdir. Yaʼni Islomda erkinlik yuk, hamma narsa Shariat hukmiga muvofiq yuritiladi. Yurish-turish, oziq ovqat, muomala, jazo choralarimiz va hokazo har-bir harakatimiz, shariatga tobedir. Shariat hatto fikrimizga, gumonimizga ham qoida tuzib bergan. Shunday ekan, bu ozgina oʻtkinchi dunyo matosiga aldanmaylik. Biz xoin peshvolarga emas, Rasulalloh (s.a.v.)ning tariqatiga ergashaylik. Bir Kun kelib Yaratuvchimizga qaytishimiz bor. Oʻsha Kunni doimo yodda tutib, hatti harakatlarimizni tartibga solaylik.
Assalomu alaykum.
Munavvara.