Rossiya rahnamoligida tashkil etilgan Kollektiv xavfsizlik shartnomasi tashkiloti (KXShT) Suriyani o’z tarkibiga qo’shib olishi mumkin. Bu haqida tashkilot rahbari Nikolay Bordyuja e’lon qildi. Bordyujaga ko’ra, agar Suriya tarafidan tashkilotga a’zo bo’lish haqida talabnoma kelsa uning bu talabi qabul qilinadi. KXShTga a’zo davlatlar o’rtasida tuzilgan shartnomaga ko’ra, tashkilot a’zolarining biriga qilingan hujum unga a’zo bo’lgan boshqa davlatlarga nisbatan ham amalga oshirilgan hujum hisoblanadi.
KXShT bosh kotibi Nikolay Bordyuja payshanba kuni Suriyaning Moskvadagi elchisi bilan uchrashgandan so’ng jurnalistlar uchun matbuot bayonoti tashkil qildi. Suriya hukumatining KXShTga a’zo bo’lishi mumkinligiga to’xtalgan Bordyuja bunga istak bildirgan davlatlar qisman o’z suverenitetidan voz kechishga tayyor bo’lishi lozimligini ta’kidladi. Bordyuja o’zining bayonotida KXShTning xorijda quruqlikdan hujumga kirish qarori borasida tashkilotga a’zo davlatlar tanloviga o’rin qoldirmadi.
2002-yilda Rossiya Federatsiyasi, Belayarusiya, Armaniston, Qozog’iston, Qirg’iziston va Tojikiston ishtirokida tashkil qilingan harbiy ittifoq unga a’zo bo’lgan davlatlarning har qanday tashqi hujumdan himoya qilishni o’z zimmasiga oladi. Zero shartnomaga ko’ra, bu davlatlarning bittasiga qilingan hujum unga a’zo boshqa davlatlarning barchasiga amalga oshirilgan hujum hisoblanadi. Bundan tashqari, bu tashkilotga a’zo bo’lgan davlatlar bundan boshqa hech bir harbiy ittifoqqa a’zo bo’lishi mumkin emas.
Turkiston:
Rossiya KXShTga a’zo davlatlariga ochiq tahdid qilishga o’tdi. Ilgarigi tashkilot yig’inlarida Putin, ittifoqqa a’zo mamlakat etakchilariga, o’z ixtiyorlari bilan Rossiyaning Suriyadagi pozitsiyalarini qo’llashlarini talab qilgan edi. Ulardan Rossiyaning Turkiya singari dushmanlarini o’z dushmanlari deb hisoblab, shunga loyiq aloqa va muomila qilishlarini talab qilgan edi.
Lekin KXShTga a’zo mamlakatlarning deyarli birortasi uning ko’rsatmalarini ixtiyoriy tarzda amalga oshirishmadi. Aksincha Qirg’iziston, Rossiya quvib chiqara boshlagan turk kompaniyalarini o’ziga chaqira boshladi. Qozog’iston ham G’arb va Turkiya bilan aloqalarini mastahkamlab, Rossiya bilan saqofiy chegaralar o’rnatish uchun olib borayotgan harakatlarini bir necha barobar jadallashtirib yubordi.
Rossiya yuqoridagi bayonoti bilan, KXShTga a’zo davlatlarini qo’rqitishni maqsad qilayapti. Lekin tashkilotga a’zo mamlakat rahbarlarining hammasi ham imzo chekayotgan shartnomalarini o’qib o’tirishmaydi. O’qiganlari ham tushunishmaydi yoki u imzolangan hujjatlarning keyingi oqibatlarini anglab etishmaydi. Bu imzolar oqibatidan keladigan ulkan ziyon va xavfsizligimiz uchun tahdidlar kela boshlaganida esa, ular Sariev singari “bu shartnoma siyosiy vaziyatlar taqazosi edi. Unday qilmaganimizda bundan ham yomon bo’lar edi” deb qutulib qolaverishadi.
Lekin Baryujaning gaplariga o’ta engil qarab bo’lmaydi. Agar xalqaro siyosat shu ketishda davom etaversa, Rossiyaga Suriyani bira to’la bog’lab berishlari ham mumkin. Unda Rossiya, avvalgi qadamidayoq xuddi Bardyuja aytayotgan ishni amalga oshiradi. U Suriyani KXShTga a’zo qilib olsa, butun tashkilotga a’zo davlatlarni o’zi bilan birga urush girdobiga tortib kirishi mumkin. U bizlarning erlarimizni harbiy bazalar, chiqindilar, to’ppalonlar xullas hamma urushni bizlarning diyorlarimiz orqali olib borishga harakat qiladi. Rossiyada esa, harbiy holat joriy qiladi. Unda bira to’la butun KXShTda harbiy boshqaruv joriy qilinishi ham mumkin bo’ladi.
Lekin bu hozircha Putin rejimining orzusi. Rossiyaning xalqaro siyosatdagi vazni o’ta zaiflashib borayapti. Bu ishni amalga oshirishda uning o’zining xohishi hech narsani hal qilmaydi.